Siber zorbalık, bir kişiye dijital araçlar üzerinden tekrarlayan biçimde zarar verme, aşağılama, korkutma ya da dışlama davranışlarını anlatır. Okul bahçesindeki zorbalıktan farklı olarak gün boyu sürebilir, eve kadar takip edebilir ve paylaşılan içerik çok sayıda kişiye kısa sürede ulaşabilir. Bu nedenle mağdur olan çocuk ya da genç için kaçış alanı daralır.
Siber zorbalığın biçimleri
- Mesaj, yorum ya da gönderilerle hakaret ve alay etme
- Kişinin izni olmadan fotoğraf veya video paylaşma
- Sahte hesap açarak başkası adına paylaşım yapma
- Grup sohbetlerinden bilinçli olarak dışlama
- Tehdit içeren mesajlar gönderme ya da sürekli takip etme
Dikkat çekebilecek işaretler
Siber zorbalığa uğrayan çocuklar bunu çoğu zaman ailelerine anlatmaz; telefonlarının ellerinden alınacağından ya da durumun büyütüleceğinden çekinirler. Bildirim geldiğinde gerginleşme, cihazı aniden kullanmayı bırakma ya da tam tersine sürekli kontrol etme, okula gitmek istememe, uyku ve iştah değişiklikleri, içe kapanma gibi işaretler ailenin dikkatini çekmelidir.
Neler yapılabilir?
İlk adım, çocuğu suçlamadan dinlemektir. Ardından şu adımlar atılabilir:
- Mesaj ve paylaşımların ekran görüntüsü alınarak tarih bilgisiyle saklanması
- Zorbalık yapan hesabın engellenmesi ve platforma bildirilmesi
- Olay okul ortamıyla bağlantılıysa okul yönetimi ve rehberlik servisiyle paylaşılması
- Tehdit, şantaj ya da özel görüntülerin paylaşılması gibi durumlarda kolluk birimlerine başvurulması
Hesapların nasıl daha güvenli hâle getirilebileceği sosyal medyada güvenlik ve gizlilik sayfasında anlatılıyor.
Duygusal etkiler ve destek
Siber zorbalık; kaygı, değersizlik duygusu, utanç ve sosyal geri çekilme gibi etkiler bırakabilir. Zorbalığın beden ve görünüşe yönelik olduğu durumlarda gençlerin kendilerine bakışı da zarar görebilir; bu konu sosyal medya ve beden algısı sayfasında ele alınıyor. Olayın ardından çocukta belirgin değişiklikler sürüyorsa bir çocuk ve ergen psikoloğuyla görüşmek yerinde olur. Ankara’da bu desteği ararken dikkat edilebilecek noktalar psikolog desteği sayfasında yer alıyor. Kendine zarar verme düşünceleri söz konusuysa beklemeden acil sağlık hizmetlerine başvurulmalıdır.