Akıllı telefonlar, ileri yaştaki pek çok kişi için torunlarla görüntülü konuşmanın, eski arkadaşlarla iletişimde kalmanın ve haberleri takip etmenin kolay bir yolu oldu. Sosyal medya yalnızlık duygusunu hafifletebilir, sosyal bağları güçlendirebilir. Ancak dijital dünyayı ileri yaşta tanıyan kullanıcılar, sahte haberler ve dolandırıcılık girişimleri karşısında daha savunmasız kalabilir.
Sahte haber ve yanıltıcı içerik
Mesajlaşma gruplarında hızla yayılan uyarılar, kaynağı belirsiz sağlık önerileri ve gerçek dışı haberler ileri yaştaki kullanıcıların sık karşılaştığı içeriklerdir. Bir mesajı paylaşmadan önce kaynağına bakmak, aynı bilginin güvenilir haber kaynaklarında yer alıp almadığını kontrol etmek ve şüpheli içeriği bir yakınına sormak basit ama etkili alışkanlıklardır.
Sağlıkla ilgili iddialar
Kronik hastalıkları olan yaşlılar, “ilacı bırakın, şu karışımı için” türünden önerilere özellikle açık olabilir. Tansiyon, şeker ya da eklem ağrıları için mucize çözüm vaat eden ürünler sosyal medyada sıkça tanıtılır. Kullanılan ilaçların bırakılması ya da yeni bir takviyeye başlanması mutlaka hekimle konuşulmalıdır. Beslenme konusunda yaşa ve hastalığa uygun önerileri diyetisyen verebilir. Bu tür iddiaları değerlendirmek için sorulabilecek sorular sağlık bilgisini doğrulama sayfasında yer alıyor.
Dolandırıcılığa karşı dikkat
- Kendini kamu görevlisi, banka çalışanı ya da kargo şirketi olarak tanıtan kişilere kişisel bilgi vermemek
- Mesajla gelen bağlantılara tıklamamak ve doğrulama kodlarını kimseyle paylaşmamak
- Tanıdık birinden gelen acil para isteğini mutlaka telefonla arayarak doğrulamak
- Çekiliş kazandığını bildiren mesajlara karşı temkinli olmak
Hesap ayarlarıyla ilgili temel bilgiler sosyal medyada güvenlik ve gizlilik sayfasında anlatılıyor.
Ailenin rolü
Yaşlı bir yakına telefon kullanmayı öğretirken sabırlı olmak, adımları yazılı not hâline getirmek ve aynı konuyu gerektiğinde tekrar anlatmak öğrenmeyi kolaylaştırır. Alay etmek ya da “sen anlamazsın” demek ise kişiyi yardım istemekten uzaklaştırır. Ankara gibi büyük şehirlerde belediyelerin ve halk eğitim merkezlerinin zaman zaman ileri yaştaki kişilere yönelik bilgisayar ve telefon kursları açtığı görülür; güncel duyuruları takip etmek yararlı olabilir. Dijital yaşamın genel çerçevesi için ana sayfaya dönebilirsiniz.